103. Rajcza(dworzec PKP) - Kaplica Miłosierdzia Bożego - Kręcichłosty - Hala redykalna - Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej - Rysianka - Hala Boracza - rajcza powrót na parking

komentarzy: 0

##### Statystyki trasy:

data wycieczki czas trwania przebyty dystans
27.03.2016 r. 08:25 28,48 km
 
minimalna / maksymalna wysokość przewyższenie łącznie pod górę
480 / 1292 m 812 m 1400 m
 
całkowity dystans po płaskim dystans pod górę w dół
2,34 m 14,13 m 11,6 m

* wartość uśredniona. Trasa rejestrowana na odbiorniku GPS: Pathfinderze 3106, posiłkowanie Endomondo. Wskazania mogą być niedokładne. Proszę traktowac orientacyjnie

** dane z mapy. Odczyt komputerowy po naniesieniu na mapę

 

 

 

1. Rajcza (dworzec PKP) - Kaplica Miłosierdzia Bożego

szlak : żółty (czas przejścia: 40 min ; długość odcinka: 3,51 km ,

dystans w górę: 3 km ( 85 %), w dół: 0,51 km ( 15 %)

 

"Wieś Rajcza została założona w XVII w. na gruntach należących do królowej Konstancji, żony Zygmunta III Wazy. Należała do folwarku w Węgierskiej Górce.

W 1843 r. na terenach dworskich powstały zakłady żelazne.


W latach 1854-1894 właścicielem Rajczy był Teodor Primavesi, który przebudował tutejszy pałac i stworzył wokół niego park ze stawem i unikatowym drzewostanem.


W okresie międzywojennym Rajcza była atrakcyjną miejscowością letniskową i bazą do uprawiania narciarstwa zimą. Handlem i usługami w dużej mierze zajmowali się Żydzi. Właścicielami karczm i wyszynków byli między innymi: Abraham Hertz, Jakub Gutterman, Haim Kempler, R. Mandelbaum, Moses Nesselroth, Mosze Wiener. Sklepikarz H. Konhauzer prowadził sklep żelazny, Józef i Heinel Wulkan sklep spożywczy, Zilbernstain był zegarmistrzem, Grubnerowie mieli sklep spożywczy, M. Geller był garbarzem, E. Wasserberger właścicielem wytwórni wód gazowanych, H. Krieger i F. Habermann byli rzeźnikami, a J. Fischer i Elkan Kleintzeller lekarzami. Hotel w Rajczy prowadził A. Bloch. Istniała tutaj również fabryka papieru. Od końca XIX wieku do lat 30. jej właścicielami byli Nathan Robinsohn, jego syn Samuel oraz córka Fanni Naubauer.

W 1921 r. we wsi żyło 132 Żydów. Zmarłych chowano na cmentarzu żydowskim w pobliskiej Milówce.

Podczas II wojny światowej Rajczę zajęły wojska niemieckie. 8 października 1939 r. Rajczę wraz z całą Żywiecczyzną wcielono do III Rzeszy.


Niemcy jeszcze jesienią 1939 r. przeprowadzili rejestrację wszystkich tutejszych Żydów. Przesiedlono ich na teren dawnego pałacu, gdzie utworzono obóz pracy przymusowej. Pracowali oni przy rozbiórce domów w Rycerce Dolnej. W styczniu 1940 r. okupanci nakazali Żydom noszenie białych opasek z niebieską gwiazdą Dawida. Następnie przesiedlono ich do getta w Suchej Beskidzkiej, skąd byli dalej transportowani do gett w Krakowie, Bochni i Chrzanowie. Na przełomie 1942 i 1943 r. trafili oni do obozów zagłady.


W październiku 1940 r. w ramach Akcji Saybusch wysiedlono 115 rodzin polskich (razem 501 osób), a w ich miejsce osiedlono 26 rodzin niemieckich (119 osób). Druga taka akcja miała miejsce 29 października 1940 r. W maju 1945 r. wieś zajęły wojska sowieckie. W 1884 r. przez Rajczę przeprowadzono linię kolejową łączącą Wiedeń z Krakowem.


W 1894 r. wieś przeszła na własność Lubomirskich, którzy rozbudowali pałac, a w 1914 r. Rajczę zakupiła rodzina Habsburgów żywieckich. Arcyksiążę Karol Stefan Habsburg w 1916 r. przeznaczył pałac wraz z parkiem dla chorych kombatantów I wojny światowej."




2. Kaplica Miłosierdzia Bożego - Kręcichłosty

szlak : żółty (czas przejścia: 40 min ; długość odcinka: 1,63 km ,

dystans w górę: 1,45 km ( 89 %), w dół: 0,18 km ( 11 %)

 

 




3. Kręcichłosty - Hala Redykalna

szlak : żółty (czas przejścia: 85 min ; długość odcinka: 3,92 km ,

dystans w górę: 3,23 km ( 82 %), w dół: 0,69 km ( 18 %)

 

 




4. Hala Redykalna - Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej

szlak : żółty (czas przejścia: 60 min ; długość odcinka: 3,72 km ,

dystans w górę: 2,69 km ( 72 %), w dół: 1,03 km ( 28 %)

 

"Hala Lipowska – rozległa polana na południowo-wschodnim stoku Lipowskiego Wierchu (1324 m), na obszarze Żywieckiego Parku Krajobrazowego. W przeszłości była intensywnie użytkowana pastersko, stąd tradycyjna nazwa „hali”, nie mająca jednak nic wspólnego z halą jako piętrem roślinnym w górach. Drugi człon nazwy pochodzi od lip, które dawniej zapewne tutaj rosły. Poniżej dolnego, południowo-wschodniego krańca Hali Lipowskiej znajduje się druga, przylegająca do niej polana, na mapie Geoportalu podpisana jako Toczysko. Wraz z nią Hala Lipowska rozciąga się od wysokości około 1150 po 1290 m. Obecnie obydwie te polany obejmuje się wspólną nazwą Hala Lipowska.


Na górnym skraju Hali Lipowskiej, pod lasem znajduje się Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej. Wybudowała je w latach 30. XX wieku niemiecka organizacja Beskidenverein i już wówczas trwała konkurencja pomiędzy nim a pobliskim obiektem na Hali Rysiance. W czasie II wojny światowej wypoczywali w nim oficerowie Wermachtu. Po II wojnie światowej przejęło je PTT, a później PTTK i uruchomiło już w 1946. Po generalnych remontach budynek wygląda inaczej niż pierwotnie – ze starego obiektu pozostało właściwie tylko podpiwniczenie.


Wypasu na hali zaprzestano już dawno. Pozostałością po nim jest drewniany krzyż, przy którym dawniej odprawiano msze święte dla pasterzy z tej hali i z innych okolicznych. Obecnie krzyż odnowiono, wybudowano obok kaplicę i zamontowano głaz pamiątkowy, przy którym kończy się Droga Światła upamiętniająca biskupa krakowskiego Karola Wojtyłę, który bywał na Hali Lipowskiej.


Z polany widać panoramę Tatr, Małej Fatry oraz Beskidu Żywieckiego. Zimą na polanie działa orczykowy wyciąg narciarski


Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej –Budowę rozpoczęto w 1931 z inicjatywy niemieckiego towarzystwa górskiego Beskidenverein. Jednym z powodów budowy był zakaz rozbudowy schroniska BV na Babiej Górze, postanowiono więc wznieść nowy budynek w innym miejscu. Budowa, którą kierował Marcin Lach ze Złatnej, spotkała się ze sprzeciwem PTT, które powołując się na swoje kompetencje przyznane przez Ministerstwo Robót Publicznych próbowało ją zablokować. Niemcy zdołali jednak zebrać odpowiednie zezwolenia administracyjne i już zimą 1931/1932 prowizorycznie zabezpieczone schronisko mogło przyjmować turystów. Oficjalne otwarcie odbyło się w sierpniu 1932. Obiekt miał 5 pokoi z 22 łóżkami, kuchnią, jadalnią i zapleczem gospodarczym. Otrzymał nazwę „Dr. Stonawskihütte” - dla upamiętnienia zasług prezesa BV, Edwarda Stonawskiego, usilnie przeciwstawiającego się „polskiej ekspansji w niemieckich Beskidach”.


W 1936 doprowadzono linię telefoniczną. W okresie poprzedzającym II wojnę światową pomiędzy schroniskiem na Hali Lipowskiej a schroniskiem na Hali Rysiance trwała swoista wojna o turystów (schronisko na Rysiance wybudowali Polacy).


Podejrzewany o działalność antypolską zarządzający schroniskiem Alojzy Wagner był stale obserwowany przez polskich pograniczników; zniknął on z obiektu tuż przed wybuchem wojny i pojawił się ponownie w niemieckim mundurze jako przewodnik oddziałów Wehrmachtu. Schroniskiem administrowała teraz jego żona, jednak wkrótce i ona przeniosła się do Żywca, gdzie Wagnerowie otrzymali od władz okupacyjnych rozlewnię wódek. Schronisko przejął volksdeutsch o nazwisku Olearczyk, który zapisał się w historii niechlubną działalnością ograbiania ludności z najbliższych przysiółków wespół z niemieckim gospodarzem schroniska na Hali Boraczej. Pod koniec 1940 r. schronisko odwiedził SA Brigadeführer Fritz Bracht, który wkrótce został mianowany gaulaiterem i nadprezydentem prowincji górnośląskiej.


Uwikłany w kłopoty z policją po pijackich awanturach w schronisku na Hali Boraczej w maju 1942 r. oraz przyłapany na nielegalnym uboju bydła Olearczyk uciekł wiosną 1943 r. w nieznanym kierunku. Jego miejsce zajął Niemiec Hauser, funkcjonariusz gestapo z Bielska. Prowadził on obiekt formalnie do końca 1944 r., chociaż w schronisku faktycznie gospodarowała jego żona. Od wiosny 1944 r. w obiekcie kwaterowała stała załoga wojskowa, której zadaniem była obserwacja nadgranicznych terenów i zwalczanie oddziałów partyzanckich. Po Hauserach budynkiem opiekował się Marcin Lach; często odwiedzali go partyzanci i dezerterzy – schronisko miało jednak szczęście – niemiecki oddział nie wykonał rozkazu wysadzenia obiektu.


Pod koniec wojny obiekt nie odniósł zniszczeń wojennych, jednak stan wnętrz pozostawał wiele do życzenia – po niezbędnych remontach oddano go do ponownego użytku już w 1946 pod patronatem PTT, a później PTTK. W 1946 miał 32 łóżka noclegowe, ale aż 20 „prymitywnych”.


W latach 1973-1980 dokonano istotnej modernizacji obiektu. Ze starego budynku pozostało praktycznie tylko podpiwniczenie (a właściwie jego większa część), natomiast cała nadbudowa jest nowa lub znacznie przebudowana.


Schronisko zajęło pierwsze miejsce w II rankingu polskich schronisk górskich, ogłoszonym w sierpniu 2011 przez miesięcznik N.p.m."




5. Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej - PTTK Rysianka

szlak : żółty (czas przejścia: 15 min ; długość odcinka: 0,88 km ,

dystans w górę: 0,38 km ( 43 %), w dół: 0,5 km ( 57 %)

 

"Hala Rysianka – wielka polana w Beskidzie Żywieckim, położona na wschodnich i południowo-wschodnich zboczach Rysianki. Jej nazwa, podobnie jak nazwa szczytu, pochodzą od rysia. Polana rozciąga się na wysokości od ok. 1150 do 1260 m n.p.m., a więc jeszcze w zakresie wysokości zajmowanych w Beskidach Zachodnich przez regiel górny. Z tego powodu nie jest halą w sensie naturalnego piętra roślinnego w górach, a nazwa nawiązuje jedynie do funkcjonującego tu dawniej gospodarstwa pasterskiego.


Hala Rysianka jest jedną z najbardziej widokowych hal w Beskidach. Panorama z niej obejmuje m.in. Pilsko, Babią Górę, a przy dobrej pogodzie również Tatry i Małą Fatrę. W pobliżu hali znajduje się rezerwat Romanka, położony na stokach Romanki oraz rezerwat Pod Rysianką.


W górnej części hali funkcjonuje Schronisko PTTK na Hali Rysiance, którego początki działalności sięgają 1937 r


Schronisko PTTK na Hali Rysiance - Wybudowane zostało w latach 1933-1937 przez Gustawa Pustelnika. Jako że początkowo budynek miał być domem mieszkalnym, a do tego był budowany bez zezwolenia, budowa została wstrzymana przez władze administracyjne. Za powstrzymaniem powstawania nowego budynku lobbowała również organizacja Beskidenverein, posiadająca znajdujące się nieopodal Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej. Dopiero interwencja krakowskiego Tatrzańskiego Towarzystwa Narciarzy pozwoliła ukończyć budynek przyszłego schroniska. W czasie II wojny światowej dom Pustelnika został rozbudowany i służył za bazę dla żołnierzy niemieckich. Po wojnie budynek dosyć długo stał opuszczony, stopniowo porządkowany przez Polskie Towarzystwo Tatrzańskie a następnie PTTK, któremu został ostatecznie przekazany 25 stycznia 1955 roku. Schronisko zyskało centralne ogrzewanie, instalację wodną, światło elektryczne w trakcie remontu przeprowadzonego w latach 1965 - 1970.


W okolicy schroniska znajduje się 500-metrowy wyciąg narciarski.


Ze schroniska roztacza się widok na Pilsko, Babią Górę, a przy dobrej widoczności także na Tatry i Małą Fatrę."




6. PTTK Rysianka - Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej

szlak : zielony (czas przejścia: 15 min ; długość odcinka: 0,88 km ,

dystans w górę: 0,5 km ( 57 %), w dół: 0,38 km ( 43 %)

 

 




7. Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej - Schronisko PTTK na Hali Boraczej

szlak : zielony (czas przejścia: 90 min ; długość odcinka: 5,88 km ,

dystans w górę: 1,54 km ( 26 %), w dół: 4,34 km ( 74 %)

 

"Hala Boracza – Nazwa hali pochodzi najprawdopodobniej od nazwiska właściciela, w okolicach występuje bowiem nazwisko Borak. Na hali znajduje się niewielkie osiedle należące administracyjnie do Żabnicy oraz schronisko PTTK na Hali Boraczej. Zostało wybudowane w 1928 przez żydowską organizację sportową „Makkabi”. Odbudowane w 1932 po pożarze (według innej wersji wybudowano nowy obiekt, gdyż stary był za mały[2]), w okresie okupacji częściowo splądrowane przez Niemców, następnie opuszczone. Od 1946 ponownie udostępnione turystom (najpierw przez PTT, a następnie PTTK). W latach 1968-1970 przeszło generalny remont. Jesienią 2008 r. elewacja schroniska została wymieniona na drewnianą.


Dawniej rejon Hali Boraczej pokrywały pola uprawne. Uprawiano głównie owies i ziemniaki. Pozostałością po nich są liczne kupy zbieranych z pól kamieni, które składowano z reguły pod jarzębinami. Po zaprzestaniu uprawy dawne pola zarosły roślinnością trawiastą, wśród której wyróżnia się około 40-60 gatunków roślin kwiatowych. Wiosną masowo zakwita rzeżucha łąkowa. Dzięki środkom z „Programu aktywizacji gospodarczej oraz zachowania dziedzictwa kulturowego Beskidów i Jury Krakowsko-Częstochowskiej OWCA plus""objęta została wypasem owiec.


W rejonie hali znajduje się najbardziej znana jaskinia Beskidu Żywieckiego – Jaskinia w Boraczej i węzeł 6 szlaków turystycznych. Hala jest dobrym punktem widokowym na Grupę Romanki i Liptowskiego Wierchu, Suchą Górę oraz doliny Żabnianki i Soły.


Nazwą Hala Boracza obejmuje się trawiaste obszary w rejonie przełęczy, oprócz tej hali w pobliżu jest jeszcze hala Cukiernica Niżna położona za niewielkim pasem lasu na grzbiecie Redykalnego Wierchu oraz położone niżej polana i osiedle Studzianka


Schronisko PTTK na Hali Boraczej – Pierwsze, drewniane schronisko wybudowane zostało w 1928 roku (Edward Moskała podaje rok 1925) przez Żydowskie Towarzystwo Sportowe „Makkabi” z Bielska jako obiekt drewniany. Było to wówczas pierwsze żydowskie schronisko na świecie[3]. Po jego uruchomieniu opiekę nad schroniskiem objęło Żydowskie Towarzystwo Turystyczno-Narciarskie (powstałe z sekcji narciarskiej ŻTS). Schronisko było małe, z beli ciosanych, na kamiennej podmurówce, z gankiem. 12 marca 1932 budynek strawił pożar, jednak szybko podjęto się odbudowy i w listopadzie otwarto nowe, murowane schronisko. Według innych źródeł, ze względu na dużą popularność stary obiekt okazał się za mały, więc w 1934 wybudowano obok drugie schronisko, murowane i większe. Stary obiekt miał z czasem stać się budynkiem gospodarczym. Posiadał dwie duże sale restauracyjne i 50 miejsc noclegowych.


Nowe schronisko, nazwane imieniem Maxa Nordaua, było jednym z najnowocześniejszych w Polsce – zasilane było energią elektryczną, posiadało 8 pokoi gościnnych, świetlicę, pomieszczenia gospodarcze – ogólnie mogło pomieścić 100 osób. Przy budynku wybudowano także domek zdrojowy i składnicę nart. Działała przy nim także poczta górska, a od grudnia 1936 roku połączenie ze światem zapewniała linia telefoniczna.


W czasie II wojny światowej schronisko uległo rabunkowi i dewastacji, przetrwało jednak wojnę. Po wojnie stało się własnością babiogórskiego oddziału PTT, który ponownie uruchomił je w 1946 r. W latach 1968-1970 dokonano generalnego remontu, zmieniającego wygląd zewnętrzny. Jesienią 2008 r. wykonano wymianę elewacji na drewnianą.


Schronisko oferuje widoki na Beskid Śląski (Barania Góra, Ochodzita) i Żywiecki (Sucha Góra, Muńcuł, Boraczy Wierch, Lipowski Wierch, Rysianka, Romanka)."




8. Schronisko PTTK na Hali Boraczej - Rajcza powrot na dworzec PKP

szlak : niebieski (czas przejścia: 110 min ; długość odcinka: 7,21 km ,

dystans w górę: 2,21 km ( 31 %), w dół: 5 km ( 69 %)

 

 




 

#### Mapka podglądowa 

Wiecej MAP:  przekrój, przebieg, wysokosci,

 

 

 

### Galeria trasy (kliknij w zdjęcie) : 

 

 

 

 
 
## Serwis pogodowy: KRAJOWY INSTYTUT METEOROLOGII
  


 

 

 

 

 

 

Kategorie wpisu: beskid żywiecki
« powrót

Dodaj nowy komentarz

Opisy dla poszczególnych punktów trasy zaczerpnięte z Wikipedii
zdjęcia,wyliczenia tras - własne..

Ja na Facebooku


Instagram


Pogoda

temperatura
ciśnienie

Ostrzeżenia meteo

prognoza ostrzeżeń meteo na najbliższe 24h 
Ostrzeżenia meteo dla Polski i Europy - serwis meteoalarm

Warunki śniegowe